Zorunlu ve gönüllü staj farkı
Birçok bölümde mezuniyet için belirli gün sayısında zorunlu staj yapılması gerekir. Zorunlu stajın süresi, hangi dönemde yapılacağı, hangi işyerlerinin kabul edileceği ve staj defterinin nasıl doldurulacağı bölümünün staj yönergesinde yazar. Gönüllü staj ise öğrencinin kendi isteğiyle, deneyim kazanmak için yaptığı stajdır. İki türde de işyeriyle bir sözleşme ya da protokol yapılır.
Staj sigortası
5510 sayılı Kanun'a göre zorunlu staj yapan öğrenciler için iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile genel sağlık sigortası primleri, kural olarak öğrencinin kayıtlı olduğu eğitim kurumu tarafından ödenir. Mesleki eğitim kapsamındaki lise öğrencileri için de benzer düzenlemeler bulunur. Gönüllü stajlarda ise sigortanın işyeri tarafından yapılması gerekebilir. Stajdan önce okulunun staj birimine sigortanın kim tarafından yapılacağını ve hangi evrakları teslim etmen gerektiğini sor.
Staj nasıl bulunur?
- Okulun kariyer merkezi: Anlaşmalı firmalar ve dönemsel staj ilanları çoğu zaman önce burada duyurulur.
- Kurumsal staj programları: Büyük şirketler genellikle yaz stajı başvurularını kış aylarında açar. Takvimi önceden takip et.
- Kamu kurumları: Bazı bakanlıklar ve kurumlar staj başvurularını merkezi platformlar ya da kendi siteleri üzerinden alır.
- Kariyer fuarları: Firmalarla yüz yüze tanışmak, özgeçmişini doğrudan yetkiliye vermek için iyi bir fırsattır.
- Hocalar ve mezunlar: Bölüm hocaların ve okulundan mezun olup sektörde çalışanlar, ilan edilmeyen fırsatlardan haberdar olabilir.
- Doğrudan başvuru: İlan vermeyen küçük şirketlere de kısa bir e-postayla staj yapmak istediğini yazabilirsin.
Staj özgeçmişi
Henüz iş deneyimin yoksa özgeçmişinde eğitim bilgilerini öne çıkar: bölümün, sınıfın, ilgili dersler ve not ortalaman (iyiyse). Ders projeleri, kulüp çalışmaları, gönüllülük, yarışmalar ve kendi başına öğrendiğin araçlar da deneyim sayılır. Tek sayfa yeterlidir. Başvurduğun alana göre öne çıkardığın projeleri değiştir.
Staj mülakatı
Stajyer adaylardan uzmanlık beklenmez; merak, öğrenme isteği ve sorumluluk bilinci aranır. "Neden bu alan?", "Bu stajdan ne öğrenmek istiyorsun?", "Bir ders projesinde karşılaştığın zorluk neydi?" gibi sorulara hazırlan. Şirketin işini temel düzeyde öğrenmiş olmak seni öne çıkarır.
Stajı verimli geçirmek
- İlk gün sorumlu kişiyle stajdan beklentileri ve öğrenme hedeflerini konuş.
- Not defteri tut; yaptığın işleri, öğrendiklerini ve sorularını yaz. Staj defteri ve özgeçmişin için kaynak olur.
- Soru sormaktan çekinme, ama önce kendin araştır.
- Verilen işi zamanında ve özenle teslim et; küçük işlerde gösterdiğin dikkat büyük işlerin kapısını açar.
- Staj sonunda yöneticinden referans olmasını rica et ve iletişimi koru.
Staj defteri ve evraklar
Zorunlu stajda staj defterinin günlük olarak doldurulması ve işyeri yetkilisine onaylatılması gerekir. Son haftaya bırakılan defterler hem eksik hem de hatalı olur. Stajın başlangıç ve bitiş tarihlerini okulun bildirdiğin tarihlerle aynı tut; farklılık sigorta işlemlerinde sorun çıkarabilir.
Staj başvuru takvimi örneği
- Ekim-Kasım: Bölümünün staj yönergesini oku, hedef şirket listeni çıkar.
- Aralık-Şubat: Büyük şirketlerin yaz stajı başvurularını takip et ve özgeçmişini güncelle.
- Mart-Nisan: Mülakatlara katıl, kabul alırsan staj evraklarını okula teslim et.
- Mayıs: Sigorta işlemleri için okulun istediği belgeleri tamamla.
- Haziran-Eylül: Stajı yap, defterini günlük doldur.
- Staj sonrası: Defteri onaylat, teslim et ve özgeçmişine ekle.