Kanuna göre depozito kuralları
Güvence bedeli 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 342. maddesinde düzenlenir. Kural konut ve çatılı işyeri kiraları için geçerlidir.
- Depozito üç aylık kira bedelini aşamaz.
- Para olarak verilen depozito, kiracı tarafından bir bankada vadeli tasarruf hesabına yatırılır. Kıymetli evrak verilmişse bir bankaya depo edilir.
- Banka, depozitoyu ancak iki tarafın rızasıyla ya da kesinleşmiş icra takibi veya mahkeme kararıyla geri verebilir.
- Kiraya veren, sözleşmenin sona ermesinden başlayarak üç ay içinde kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili dava açtığını ya da icra takibi yaptığını bankaya bildirmezse, banka kiracının istemi üzerine güvenceyi geri verir.
Uygulamada depozito çoğu zaman elden ya da ev sahibinin hesabına verilir. Bu durumda da depozito kiracıya aittir ve borç yoksa iade edilmelidir.
Ev sahibi hangi durumlarda kesinti yapabilir?
Kanunun 334. maddesine göre kiracı evi hangi durumda teslim aldıysa o durumda geri vermelidir. Ancak sözleşmeye uygun kullanımdan doğan eskime ve yıpranmalardan sorumlu değildir.
| Kesinti yapılabilir | Kesinti yapılamaz |
|---|---|
| Ödenmemiş kira | Zamanla solan boya |
| Ödenmemiş fatura ve aidat | Olağan kullanımla aşınan parke |
| Kırılan kapı, cam, dolap | Eskiyen musluk contası |
| İzinsiz yapılan ve eski hale getirilmeyen değişiklik | Ev sahibinin yapmak istediği yenileme |
Kanunun 335. maddesine göre kiraya veren, teslim sırasında evi kontrol etmeli ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ona hemen yazılı olarak bildirmelidir. Bildirmezse, olağan bir incelemeyle anlaşılamayacak gizli eksiklikler dışında kiracı sorumluluktan kurtulur.
Depozitonu geri almak için adımlar
- Girişte kanıt topla. Eve taşınırken her odayı tarihli fotoğraf ve videoyla kaydet. Teslim tutanağı imzala.
- Borçlarını kapat. Son kirayı, faturaları ve aidatı öde. Abonelikleri kapattığını gösteren belgeleri sakla.
- Evi temiz teslim et. Kendi yaptığın değişiklikleri eski haline getir.
- Teslim tutanağı yap. Anahtarı teslim ederken evin durumunu ve depozitonun iadesini bir tutanakla yazıya geçir. İki taraf da imzalasın.
- Yazılı talep gönder. Depozito ödenmezse, iade talebini WhatsApp yerine iadeli taahhütlü posta ya da noter ihtarnamesiyle bildir. Makul bir süre ve banka hesap numaranı yaz.
- Arabulucuya başvur. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Başvuru adliyedeki arabuluculuk bürosuna yapılır.
- Dava ya da icra yoluna git. Arabuluculukta anlaşma olmazsa kira uyuşmazlıklarında görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Elinde depozitoyu gösteren belge varsa icra takibi de bir seçenektir; bunun için bir avukata danışman yararlı olur.
Örnek iade talep yazısı
Aşağıdaki metni kendi bilgilerinle uyarlayabilirsin. Kişi adları kurgusaldır.
Sayın Hasan Toprak,
... adresindeki konutu ... tarihinde boş ve hasarsız olarak teslim ettim. Kira sözleşmesi kapsamında ... tarihinde ödediğim ... TL tutarındaki güvence bedelinin, bu yazının tarafınıza ulaşmasından itibaren 7 gün içinde ... numaralı banka hesabıma iade edilmesini rica ederim.
Saygılarımla,
Selin Oral
Depozito ödendiğini nasıl kanıtlarsın?
- Açıklaması "depozito" olan banka havalesi ya da EFT dekontu en güçlü kanıttır.
- Kira sözleşmesinde depozito tutarının ve teslim alındığının yazması.
- Ev sahibinin imzalı makbuzu.
- Mesajlaşma kayıtları destekleyici kanıt olabilir.
Depozitoyu elden ve makbuzsuz verdiysen ispat zorlaşır. Bu yüzden ödemeleri her zaman bankadan ve açıklamalı yap.