İşsizlik maaşı almanın şartları
Şartlar 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun 51. maddesinde düzenlenir. Hepsini aynı anda sağlaman gerekir:
- İşten çıkış nedenin uygun olmalı. İş sözleşmen kendi isteğin ve kusurun dışında sona ermiş olmalı. Örneğin işverenin geçerli nedenle feshi, işyerinin kapanması, belirli süreli sözleşmenin bitmesi ya da işçinin haklı nedenle feshi bu kapsamdadır.
- Son 120 gün kesintisiz çalışmış olmalısın. İşten ayrılmadan önceki son 120 gün boyunca prim ödenerek sürekli çalışmış olman gerekir.
- Son 3 yılda en az 600 gün prim olmalı. İşten ayrılmadan önceki son üç yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalı.
- 30 gün içinde başvurmalısın. İşten ayrıldığın tarihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvurmalısın.
İşsizlik maaşı kaç ay ödenir?
Ödeme süresi, son üç yıldaki prim gün sayına göre belirlenir:
| Son 3 yılda prim günü | Ödeme süresi |
|---|---|
| 600 gün | 180 gün (6 ay) |
| 900 gün | 240 gün (8 ay) |
| 1080 gün | 300 gün (10 ay) |
Ödeme her ayın sonunda, aylık olarak yapılır. İşsizlik ödeneği aldığın süre boyunca genel sağlık sigortası primlerin de işsizlik sigortası fonundan ödenir.
İşsizlik maaşı ne kadar?
Tutar, son dört aylık prime esas kazancına göre hesaplanır ve kanunda yazılı bir üst sınırı vardır. Bu sınır asgari ücrete bağlı olduğu için her yıl değişir. Kendi tutarını en doğru şekilde İŞKUR'un e-Şube ekranında ya da başvurunun sonuçlandığı yazıda görürsün. Kesin rakamı İŞKUR'dan öğrenmek, internetteki eski tablolara güvenmekten daha sağlıklıdır.
İşsizlik maaşına nasıl başvurulur?
- e-Devlet Kapısı'na gir ve "İŞKUR İşsizlik Ödeneği Başvurusu" hizmetini bul. İstersen İŞKUR il müdürlüğüne ya da hizmet merkezine şahsen de başvurabilirsin.
- İşveren, işten ayrılış bildirgesini SGK'ya bildirir. Bu bildirim sisteme düştüğünde başvurun işleme alınır.
- Başvuru formundaki bilgilerini ve iletişim bilgilerini kontrol et.
- Sonucu e-Devlet, İŞKUR e-Şube ya da kurumdan sorgula. Ödemeler genelde PTT veya kurumun bildirdiği banka aracılığıyla yapılır.
30 günlük süreyi kaçırırsan hakkın tamamen gitmez, ancak geciktiğin gün sayısı toplam ödeme süresinden düşülür. Mücbir sebepler bu kuralın dışındadır.
Başvuruda dikkat edilecekler
İşten çıkış kodun ödenek hakkını doğrudan etkiler. İşverenin SGK'ya bildirdiği çıkış nedenini e-Devlet Kapısı'ndaki SGK hizmet dökümünden kontrol edebilirsin. Kod gerçeğe aykırıysa önce işverenle görüş, sonuç alamazsan hukuki destek al. Prim günlerini de aynı dökümden sayabilirsin.
Hangi durumlarda işsizlik maaşı alınamaz?
- Kendi isteğinle istifa ettiysen.
- İşveren sözleşmeni ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeniyle feshettiyse.
- Prim ve 120 gün şartını sağlamıyorsan.
Ödenek hangi durumlarda kesilir?
Ödenek alırken şu durumlarda ödeme kesilir:
- Yeni bir işe girersen ya da gelir getiren bir işte çalışmaya başlarsan.
- Yaşlılık aylığı bağlanırsa.
- İŞKUR'un teklif ettiği, mesleğine uygun ve yakın ücretli bir işi haklı neden olmadan reddedersen.
- Kurumun önerdiği eğitimi haklı neden olmadan reddeder ya da bırakırsan.
- Gerçeğe aykırı beyanla ödenek aldığı ortaya çıkarsa; bu durumda ödenen tutarlar faiziyle geri istenir.
Kanunda sayılan durumların ayrıntısı için İŞKUR'un güncel duyurularını takip et. Emin olmadığın bir durumda başvuruyu yine de yap; değerlendirmeyi kurum yapar.