Pilot ne iş yapar?
Ticari pilotlar yolcu ve kargo uçaklarını güvenli bir şekilde kullanır. Uçuş öncesi hava durumunu ve uçuş planını inceler, uçağın teknik kontrollerini yapar, kabin ekibiyle brifing gerçekleştirir, uçuş boyunca hava trafik kontrolüyle iletişim kurar ve olağandışı durumlarda prosedürleri uygular. Ticari havacılık dışında genel havacılık, eğitim pilotluğu, tarım ilaçlama, yangın söndürme ve kurumsal jet pilotluğu gibi alanlar da vardır.
Önce sağlık sertifikası
Ticari pilot olabilmek için havacılık sağlık mevzuatına göre birinci sınıf sağlık sertifikası gerekir. Muayeneler, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yetkilendirilmiş havacılık tıp merkezlerinde yapılır; görme, işitme, kalp ve genel sağlık değerlendirilir. Pahalı bir eğitime başlamadan önce bu sertifikayı alabildiğinden emin olmak çok önemlidir.
Eğitim yolları
- Üniversite pilotaj bölümleri: Bazı üniversitelerin sivil havacılık yüksekokullarında pilotaj programları bulunur. YKS ile girilir ve ayrıca sağlık, mülakat ve yetenek değerlendirmeleri yapılabilir. Program, lisans diplomasıyla birlikte uçuş eğitimini de kapsar.
- Onaylı eğitim kuruluşları (uçuş okulları): Lise ya da üniversite mezunları, SHGM tarafından yetkilendirilmiş eğitim kuruluşlarında modüler ya da entegre eğitim programlarına katılabilir.
- Havayolu kadet programları: Bazı havayolları, adayları seçip kendi programlarında yetiştirir. Seçimler sınav, mülakat ve simülatör değerlendirmeleriyle yapılır.
Lisanslar
- PPL (Özel Pilot Lisansı): Ücret karşılığı olmayan uçuşlar için temel lisanstır.
- Alet uçuş yetkisi (IR): Görüşün sınırlı olduğu koşullarda aletlere bakarak uçmayı sağlar.
- CPL (Ticari Pilot Lisansı): Ücret karşılığı pilotluk yapma imkânı verir.
- ATPL teorik: Havayolu nakliye pilotu lisansının teorik sınavlarıdır. Yeni pilotlar genellikle "donmuş ATPL" ile, yani teorik sınavları geçmiş ama gerekli uçuş saatini henüz tamamlamamış olarak işe başlar.
- Tip eğitimi: Havayolu, pilotu uçacağı belirli uçak tipi için simülatör ve teorik eğitimden geçirir.
İngilizce şartı
Uluslararası havacılıkta iletişim dili İngilizcedir. Pilotlar Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) standartlarına göre belirli bir İngilizce yeterlilik seviyesini belgelemek zorundadır. Teknik dokümanlar ve kılavuzlar da büyük ölçüde İngilizcedir.
Hangi beceriler gerekir?
- Durumsal farkındalık ve hızlı karar verme
- Çoklu görevleri aynı anda yönetebilme
- Prosedürlere ve kontrol listelerine sıkı bağlılık
- Ekip içinde iletişim (kokpit kaynak yönetimi)
- Stres altında sakin kalabilme
- Düzensiz çalışma saatlerine ve evden uzak kalmaya uyum
Kariyer basamakları
Havayoluna giren pilot genellikle ikinci pilot (yardımcı pilot) olarak başlar. Uçuş saati, deneyim ve şirket içi değerlendirmelerle kaptan pilotluğa yükselir. İlerleyen yıllarda eğitmen pilot ve denetleyici pilot gibi görevler de alınabilir. Pilotların sağlık sertifikalarını ve yetkilerini düzenli aralıklarla yenilemesi, simülatör kontrollerinden geçmesi gerekir.
Aday için ilk adımlar
- Eğitime başlamadan önce birinci sınıf sağlık muayenesine gir; sonuç tüm planını belirler.
- Bir uçuş okulunda tanıtım uçuşu yaparak mesleği deneyimle.
- Matematik, fizik ve İngilizce temelini güçlendir; seçim sınavlarında ve teorik derslerde belirleyicidir.
- Eğitim kuruluşlarının SHGM yetkisini, filosunu, eğitmen sayısını ve mezunlarının istihdam durumunu araştır.
- Eğitim maliyetini ve finansman seçeneklerini önceden planla; havayolu kadet programlarının şartlarını incele.