İhtarname ne işe yarar?
Hukukta bazı sonuçlar, karşı tarafa önceden bildirim yapılmasına bağlıdır. Örneğin Türk Borçlar Kanunu'na göre muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer; temerrüt faizi ve sözleşmeden dönme gibi haklar çoğu zaman bu ihtardan sonra doğar. İhtarname ayrıca bir uyuşmazlıkta "karşı tarafı uyardım, süre verdim" demenin en güçlü kanıtıdır.
Hangi durumlarda çekilir?
- Ödenmeyen kira için kiracıya süre verilmesi (kira hukukunda sonuçları özel kurallara bağlıdır)
- Ödenmeyen alacak, fatura ya da senet borcu
- Ayıplı mal ya da hizmet nedeniyle satıcıya bildirim
- Sözleşmenin feshi ya da sözleşmeye aykırılığın giderilmesi talebi
- Komşuluk hukukundan doğan uyuşmazlıklar (ör. taşınmaza zarar verilmesi)
- İşçi ya da işverenin iş sözleşmesine ilişkin bildirimleri
Noterde ihtarname nasıl çekilir?
- Metni hazırla: Kendin yazabilir ya da bir avukata yazdırabilirsin. Noter, metnin içeriğinden sorumlu değildir; yalnızca tebliğ eder.
- Notere git: Kimliğin ve metnin yeterli sayıda kopyasıyla (genellikle bir nüsha noter, bir nüsha muhatap, bir nüsha sen) herhangi bir notere başvur.
- Muhatap adresini doğru yaz: Kişilerde adres kayıt sistemindeki adres, şirketlerde ticaret sicilindeki adres tercih edilir. Yanlış adres tebliğin geçersizliğine yol açabilir.
- Ücreti öde: Ücret, Noterlik Ücret Tarifesi'ne göre sayfa sayısı ve muhatap sayısına göre belirlenir.
- Tebliği takip et: Noter ihtarnameyi PTT aracılığıyla ya da elektronik tebligatla gönderir. Tebliğ tarihi, verdiğin sürenin başlangıcıdır; tebliğ şerhli nüshayı noterden almayı unutma.
İhtarnamede bulunması gerekenler
- Keşide eden (gönderen) ve muhatabın ad, soyad/unvan ve açık adresleri
- Olayın kısa ve tarihli özeti; sözleşme, fatura ya da senet bilgileri
- Açık talep: ne yapılmasını istediğin
- Verdiğin süre (ör. "tebliğden itibaren 15 gün içinde")
- Talebin yerine getirilmezse başvuracağın yollar (dava, icra takibi gibi)
- Tarih ve imza
KEP ile ihtar
Kayıtlı Elektronik Posta (KEP), gönderimin zamanını ve içeriğini hukuken kanıtlayan bir e-posta sistemidir. Muhatabın KEP adresi varsa (şirketlerde yaygındır) ihtarını KEP üzerinden de gönderebilirsin. Ancak bazı bildirimler için kanun noter aracılığıyla gönderimi şart koşabilir; bu durumda noter yolunu kullanmalısın.
Dikkat edilecekler
- Kanunda öngörülen süreleri kısaltan bir ihtar, istediğin sonucu doğurmayabilir; kira ve iş hukukunda süreler özellikle önemlidir.
- Hakaret ya da tehdit içeren ifadeler kullanma; ihtarname delil olarak mahkemeye sunulacaktır.
- Önemli bir hak kaybı söz konusuysa metni bir avukata kontrol ettir.
Kısa örnek metin
KEŞİDECİ: Ad Soyad, T.C. kimlik no, adres
MUHATAP: Ad Soyad / Unvan, adres
KONU: Ödenmeyen ... tarihli fatura bedelinin ödenmesi ihtarıdır.
AÇIKLAMALAR: Tarafınıza ... tarihinde ... hizmeti verilmiş ve ... numaralı fatura düzenlenmiştir. Faturanın vadesi ... tarihinde dolmasına rağmen ödeme yapılmamıştır. İşbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde fatura bedelinin ... bankasındaki ... IBAN numaralı hesaba ödenmesini, aksi halde yasal yollara başvurulacağını ve doğacak masrafların tarafınıza ait olacağını ihtar ederim.
Cevabi ihtarname
Sana bir ihtarname geldiyse ve içerikteki iddialara katılmıyorsan, noter aracılığıyla cevabi ihtarname gönderebilirsin. Cevap vermek her zaman zorunlu olmasa da, bazı durumlarda sessiz kalmak ileride aleyhine yorumlanabilir. Cevabında iddiaları tek tek ele al, belgelerine atıf yap ve kendi taleplerini açıkça yaz.
İhtarnameyi saklama
Tebliğ şerhli ihtarnameyi, tebliğ belgesiyle birlikte dava ya da icra takibi sona erene kadar sakla. Mahkemeye sunulacak delillerin başında bu belge gelir.