Askerlik yükümlülüğü nedir?
Türkiye'de askerlik, erkek T.C. vatandaşları için zorunludur ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu'na göre düzenlenir. Yükümlülük, 20 yaşına girilen yılın başında başlar ve 41 yaşına girilen yılın başında sona erer. İşlemler Milli Savunma Bakanlığı Askeralma Genel Müdürlüğü ve bağlı askerlik şubeleri tarafından yürütülür.
Kanuna göre askerlik süresi erler için 6 ay, yedek subay ve yedek astsubaylar için 12 aydır. Belirli şartlarla bedelli askerlik ve dövizle askerlik seçenekleri de vardır.
e-Devlet'te yapılabilen işlemler
- Askerlik Durum Belgesi: Askerlikle ilişiğin olup olmadığını gösterir. İş başvurularında sıkça istenir.
- Yoklama ve sağlık bilgileri: Yoklama durumunu ve gerekli adımları görebilirsin.
- Sevk belgesi: Celp dönemi geldiğinde nereye ve ne zaman katılacağını gösteren belgeyi alırsın.
- Erteleme başvurusu: Öğrenim gibi nedenlerle erteleme taleplerinin bir kısmı e-Devlet'ten yapılabilir.
- Bedelli askerlik başvurusu: Şartları taşıyorsan başvuruyu ve ödeme bilgilerini buradan takip edersin.
- Dövizle askerlik başvurusu: Yurt dışında yaşayanlar için.
Adım adım durum kontrolü
- e-Devlet Kapısı'na giriş yap.
- "Askerlik Durum Belgesi Sorgulama" (Milli Savunma Bakanlığı) hizmetini aç.
- Durumunu oku: yoklama yapılmış mı, erteleme var mı, sevk tarihi belirlenmiş mi?
- Gerekiyorsa barkodlu belgeyi indir.
- Belgede yapılması gereken bir işlem görüyorsan aynı ekrandan ilgili hizmete geç ya da askerlik şubesine başvur.
Erteleme
Lise, ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri kanundaki yaş sınırları içinde askerliklerini erteleyebilir. Öğrenci olduğunda okulun bildirimi çoğu zaman otomatik olarak sisteme düşer; düşmediyse e-Devlet'ten veya askerlik şubesinden başvurursun. Okuldan mezun olduğunda veya kaydın silindiğinde erteleme sona erer.
Bedelli ve dövizle askerlik
Bedelli askerlikte belirlenen ücreti ödeyip kısa süreli temel askerlik eğitimine katılırsın. Dövizle askerlik ise kanundaki süre boyunca yurt dışında yaşamış veya çalışmış olanlara açıktır. Her iki seçeneğin ücreti dönemsel olarak güncellenir; güncel tutarı e-Devlet'teki başvuru ekranında veya Milli Savunma Bakanlığı duyurularında görebilirsin.
Yoklama kaçağı ve bakaya
- Yoklama kaçağı: Yoklama için çağrıldığı halde zamanında yoklamaya katılmayan kişidir.
- Bakaya: Sevk edildiği halde birliğine zamanında katılmayan kişidir.
Her iki durumda da idari para cezası uygulanır ve pasaport, iş ve bazı resmi işlemlerde kısıtlamalar doğabilir. Durumunu öğrenir öğrenmez askerlik şubesine başvurman cezanın büyümesini önler.
Durum belgesindeki ifadeler
| İfade | Anlamı |
|---|---|
| Yoklaması yapılmış | Sağlık ve kimlik işlemlerin tamamlanmış, celp sırası bekleniyor. |
| Ertelemeli | Belirtilen tarihe kadar askerliğin ertelenmiş. |
| Sevk edilmiş | Birliğe katılış tarihi belirlenmiş. |
| Terhis | Askerlik hizmetini tamamlamışsın. |
| Muaf | Sağlık veya kanuni bir nedenle askerlik yapmayacaksın. |
Belgede anlamadığın bir ifade varsa askerlik şubesine veya Milli Savunma Bakanlığının çağrı hattına danış. İş başvurularında işverenler çoğu zaman yalnızca terhis, muaf veya tecilli olduğunu gösteren güncel belgeyi ister.
Yurt dışında yaşayanlar
Yurt dışında yaşayan yükümlüler askerlik işlemlerini bulundukları ülkedeki Türk konsolosluğu aracılığıyla da yürütebilir. Yurt dışında öğrenim gören veya çalışanlar için erteleme ve dövizle askerlik gibi seçenekler kanunda ayrıca düzenlenmiştir. Yurt dışı adresini ve iletişim bilgilerini güncel tutman, çağrıları kaçırmamanı sağlar. Türkiye'ye geldiğinde durumunu e-Devlet'ten kontrol etmeyi alışkanlık haline getir.
Dikkat edilecekler
- Adresini ve telefonunu güncel tut; çağrılar bu bilgilere göre yapılır.
- Sağlık sorunun varsa askeri hastanede sağlık kurulu muayenesi gerekebilir; raporların yanında olsun.
- Askerlik süren SGK'ya borçlanılarak emekliliğe eklenebilir.