Vekaletname nedir?
Vekaletname, sana ait bir işi başka birinin (vekil) senin adına yapmasına izin verdiğin resmi belgedir. Vekalet verene müvekkil, yetki verilen kişiye vekil denir. Tapu satışı, araç devri, banka işlemleri, dava takibi ve resmi kurum başvuruları gibi pek çok işlemde kullanılır.
Vekaletnameler Türkiye'de noterlerde, yurt dışında ise Türk büyükelçilikleri ve konsoloslukları tarafından düzenlenir.
Vekaletname türleri
- Genel vekaletname: Vekile pek çok konuda geniş yetki verir. Ancak tapu satışı gibi bazı işlemler için yetkinin açıkça yazılmış olması gerekir.
- Özel vekaletname: Belirli bir işi (ör. belirli bir taşınmazın satışı) kapsar. Daha güvenlidir.
- Dava vekaletnamesi: Avukatına mahkemelerde seni temsil yetkisi verir.
Hangi işlem için vekalet verdiğini notere açıkça söyle. Tapu ve araç satışında genellikle o işleme özel yetki yazılı vekaletname istenir.
Kimler vekalet verebilir?
- Ayırt etme gücüne sahip, 18 yaşını doldurmuş kişiler.
- Kısıtlılar ve küçükler adına veli veya vasi işlem yapar; bazı işlemlerde mahkeme izni gerekir.
- Vekil olacak kişinin işlem sırasında noterde bulunması gerekmez.
Gerekli belgeler
- Vekalet verenin geçerli kimlik kartı
- Vekilin ad, soyad ve T.C. kimlik numarası
- İşleme göre fotoğraf (ör. tapu işlemleri için biyometrik fotoğraf istenebilir)
- Şirket adına veriliyorsa imza sirküleri ve yetki belgesi
- Okuma yazma bilmeyenler veya görme engelliler için noterin istediği tanıklar
Adım adım çıkarma
- Hangi işlem için vekalet vereceğini netleştir; gerekiyorsa işlem yapılacak kuruma (tapu müdürlüğü, banka) hangi yetkilerin yazılması gerektiğini sor.
- Herhangi bir notere kimliğinle git. İkametgahının olduğu yerde olman gerekmez.
- Noter katibi metni hazırlar. Okuyup kontrol et, yetkilerin eksiksiz olduğundan emin ol.
- Metni imzala ve noter ücretini öde.
- Vekaletnamenin aslını vekile ulaştır.
Düzenlenen vekaletnamenin geçerliliği e-Devlet Kapısı'ndaki Türkiye Noterler Birliği hizmetleri üzerinden sorgulanabilir.
Vekaletten azil
Vekaleti istediğin zaman geri alabilirsin. Bunun için notere giderek azilname düzenletirsin. Noter azilnameyi vekile tebliğ eder; tebliğden itibaren vekil yetkisini kullanamaz. Vekalet, müvekkilin veya vekilin ölümüyle de kural olarak sona erer.
Vekaletname örneği: Tapu satışı
Yurt dışında yaşıyorsun ve Türkiye'deki daireni satmak istiyorsun diyelim. Konsolosluğa giderek kardeşine özel vekaletname verirsin. Metinde dairenin il, ilçe, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgilerinin, satış yetkisinin, satış bedelini tahsil yetkisinin ve tapu müdürlüğünde gerekli tüm işlemleri yapma yetkisinin yazılması gerekir. Vekaletnameye fotoğrafın eklenir. Kardeşin bu vekaletnamenin aslıyla tapu müdürlüğüne başvurarak satışı senin yerine tamamlar.
Sık yapılan hatalar
- Eksik yetki: Araç satışı için verilen vekaletnamede plaka ya da satış yetkisi yazılmazsa noter işlemi yapmaz.
- Gereğinden geniş yetki: Tek bir iş için genel vekaletname vermek, vekile istemediğin işlemleri de yapma imkânı tanır.
- Fotokopiyle işlem denemek: Kurumlar çoğu işlemde vekaletnamenin aslını veya noter onaylı suretini ister.
- Azli bildirmemek: Vekaleti geri aldıysan azilname mutlaka vekile tebliğ edilmeli.
Vekaletname ile neler yapılamaz?
Bazı işlemler kişiye sıkı sıkıya bağlıdır ve vekil aracılığıyla yapılamaz. Örneğin vasiyetname düzenlemek kişinin bizzat kendisi tarafından yapılır. Evlilik başvurusu ve nikâh da çiftlerin bizzat katılımını gerektirir.
Dikkat edilecekler
- Noter ücretleri her yıl yeniden belirlenir; güncel tutarı notere sor.
- "Ahzu kabza" (para alma) yetkisini yalnızca güvendiğin kişiye ver.
- Süre belirtmezsen vekalet, azledilene kadar geçerli kalır.
- Yurt dışında düzenlenen yabancı vekaletnamelerin Türkiye'de kullanılması için apostil ve tercüme gerekebilir.